Atesty i certyfikaty materiałów budowlanych

Atesty i certyfikaty materiałów budowlanych

Atesty i certyfikaty potwierdzają, że materiały budowlane spełniają wymagane normy jakościowe, bezpieczeństwa i właściwości technicznych. Ich posiadanie jest często wymagane przepisami, a brak odpowiedniej dokumentacji może skutkować odmową odbioru robót, problemami z ubezpieczeniem czy koniecznością wymiany materiałów. Dla inwestora atesty stanowią gwarancję jakości oraz dowód w razie reklamacji. Dlatego warto sprawdzać dokumentację materiałów przed zakupem oraz żądać jej od wykonawców.

Rodzaje dokumentów technicznych

Podstawowym dokumentem jest deklaracja zgodności (dawniej deklaracja właściwości użytkowych – DWU). Wydaje ją producent potwierdzając, że wyrób spełnia zadeklarowane parametry i został wyprodukowany zgodnie z normami. Deklaracja zawiera oznaczenie CE oraz informacje o właściwościach użytkowych (zobacz więcej deklaracje zgodności wyrobów budowlanych).

Atesty i certyfikaty to dokumenty wydawane przez jednostki certyfikujące – Instytut Techniki Budowlanej (ITB), Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, jednostki notyfikowane UE. Potwierdzają zgodność wyrobu z normami na podstawie badań i kontroli produkcji. Są droższe i bardziej wiarygodne niż deklaracje producenta. Certyfikat krajowy wydaje instytucja polska (ITB, PCBC), europejski – jednostka notyfikowana, międzynarodowy – organizacje międzynarodowe (ISO).

Oznaczenie CE

Oznaczenie CE to obowiązkowe oznakowanie wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu w UE. Potwierdza zgodność z rozporządzeniem CPR (Construction Products Regulation) oraz spełnienie zadeklarowanych właściwości użytkowych. Oznaczenie CE nie jest certyfikatem jakości, a jedynie oświadczeniem producenta o zgodności z normami i wymogami prawnimi.

Do oznaczenia CE dołączona jest deklaracja zgodności, którą producent udostępnia wraz z wyrobem. Brak oznaczenia CE na materiałach objętych wymogiem oznakowania jest naruszeniem prawa – takich wyrobów nie wolno stosować w budownictwie. Kontrole nadzoru budowlanego (zobacz kontrola nadzoru budowlanego – czego się spodziewać) mogą sprawdzać dokumentację materiałów używanych na budowie.

Aprobaty techniczne i krajowe oceny techniczne

Aprobata techniczna to dokument dla wyrobów nietypowych, dla których nie ma norm zharmonizowanych. Wydaje ją ITB po przeprowadzeniu badań i analiz. Aprobata potwierdza przydatność wyrobu do stosowania w budownictwie oraz określa warunki jego użycia. Dotyczy innowacyjnych rozwiązań, systemów budowlanych czy materiałów niszowych.

Krajowa ocena techniczna (KOT) zastąpiła aprobaty od 2017 roku. Jest to dokument wydawany przez ITB dla wyrobów budowlanych nieobjętych normami zharmonizowanymi, zawierający opis wyrobu, właściwości użytkowe oraz metodę oceny zgodności. Na podstawie KOT producent może wydać deklarację zgodności i wprowadzić wyrób do obrotu z oznakowaniem CE.

Dokumentacja wymagana na budowie

Kierownik budowy ma obowiązek gromadzić dokumentację materiałów stosowanych na budowie. Do dziennika budowy (zobacz dziennik budowy – kiedy obowiązkowy i jak prowadzić) należy wpisywać informacje o zastosowanych materiałach wraz z numerami deklaracji zgodności. Oryginały lub kopie dokumentów przechowuje się jako załączniki do dziennika lub w oddzielnym segregatorze.

Dokumentacja jest wymagana przy odbiorze robót zanikających (zobacz odbiór robót zanikających – co i kiedy odbierać) oraz końcowym odbiorze budynku (zobacz odbiór końcowy budynku – dokumenty i procedura). Brak dokumentacji może być podstawą do odmowy odbioru lub warunku jego uzupełnienia. Nadzór budowlany może żądać okazania deklaracji zgodności lub atestów dla materiałów konstrukcyjnych czy izolacyjnych.

Jak sprawdzać autentyczność dokumentów

Niestety zdarzają się fałszywe atesty i certyfikaty. Aby sprawdzić autentyczność: zweryfikuj numer dokumentu na stronie jednostki certyfikującej (ITB, PCBC mają bazy dokumentów online), sprawdź czy dane producenta w dokumencie zgadzają się z rzeczywistymi, zweryfikuj czy wyrób ma odpowiednie oznakowanie (naklejki, nadruki) zgodnie z dokumentacją, w razie wątpliwości skontaktuj się z jednostką certyfikującą podając numer dokumentu.

Podejrzane sygnały to brak logo jednostki certyfikującej, błędy językowe w dokumencie, brak daty wydania lub terminu ważności, niespójności w parametrach technicznych, bardzo niskie ceny wyrobów w porównaniu do analogicznych certyfikowanych. Jeśli materiał budzi wątpliwości, lepiej go nie kupować – oszczędność kilkuset złotych nie jest warta ryzyka problemów z odbiorem czy odpowiedzialnością za wadliwy budynek (zobacz też złe materiały na budowie – co zrobić i jak reklamować).

Certyfikaty dobrowolne

Oprócz obowiązkowych dokumentów producenci mogą posiadać certyfikaty dobrowolne potwierdzające dodatkowe cechy wyrobów: certyfikaty ekologiczne (niskie emisje, materiały z recyklingu), certyfikaty energetyczne (izolacyjność, oszczędność energii), certyfikaty bezpieczeństwa (ognioodporność, nietoksyczność), certyfikaty systemów jakości ISO 9001 (zarządzanie jakością producenta).

Takie certyfikaty są dodatkowym atutem, ale nie zastępują obowiązkowych dokumentów. Mogą być przydatne przy wyborze między konkurencyjnymi produktami o podobnych parametrach. Certyfikaty ekologiczne są ważne dla osób stawiających na ekologię oraz mogą być wymagane w budynkach certyfikowanych (LEED, BREEAM, Passive House). Certyfikaty ogniowe są kluczowe dla materiałów konstrukcyjnych i wykończeniowych w miejscach o podwyższonych wymaganiach przeciwpożarowych.

Przechowywanie dokumentacji

Dokumentacja materiałów powinna być przechowywana przez minimum 5 lat od zakończenia budowy (podobnie jak faktury – zobacz faktury za roboty budowlane – split payment i VAT). Stanowi ona dowód prawidłowego wykonania robót oraz może być potrzebna przy: odbiorach częściowych i końcowym, reklamacjach materiałów czy robót, roszczeniach gwarancyjnych, sprzedaży nieruchomości (dokumentacja dla nabywcy), kontrolach urzędów, ubezpieczeniu budowy (zobacz ubezpieczenie budowy – czy warto i co obejmuje).

Warto zeskanować dokumenty i przechowywać je cyfrowo jako backup. Papierowe oryginały można przechowywać w segregatorze wraz z dziennikiem budowy, fakturami i protokołami. Jeśli budowa jest prowadzona etapami (zobacz jak zlecać roboty etapami i rozliczać wykonawców), warto gromadzić dokumentację na bieżąco dla każdego etapu. Po zakończeniu budowy kompletna dokumentacja zostaje włączona do książki obiektu budowlanego jako załącznik.

Skontaktuj się z nami

    Przewijanie do góry